Umumiy maʼlumot
Gipofiz oʻsmalari gipofiz bezida noodatiy tarzda rivojlanadigan oʻsmalardir. Bu bez hajmi jihatidan pirog boʻlagiga oʻxshaydi. Bezning joylashgan oʻrni burun ortida, miya asosida. Oʻsmalar tufayli bu gipofiz bezlari tananing muhim funksiyasini boshqaradigan maʼlum gormonlarni meʼyordan ortiqcha miqdorda ishlab chiqaradi.
Gipofiz oʻsmalarining aksariyati xavfsiz hisoblanadi. Bu ularning saraton emasligini anglatadi. Ushbu saraton boʻlmagan gipofiz oʻsmalarining boshqa nomi gipofiz adenomalari deb ataladi. Koʻpgina adenomalar gipofiz bezining oʻzida yoki uning atrofidagi toʻqimalarda qoladi, bu oʻsmalar asta-sekin oʻsadi va tananing boshqa qismlariga tarqalmaydi.
Hindistonda gipofiz oʻsmalarini davolashning bir necha usullari mavjud. Oʻsmalar jarrohlik aralashuvi yordamida olib tashlanishi mumkin. Uning oʻsishiga qarab, agar u sekin va kichik boʻlsa, dori-darmonlar yoki nurlanish terapiyasi yordamida nazorat qilinishi mumkin. Baʼzida gormon darajasi dori vositalari yordamida boshqarilishi mumkin.
Gipofiz adenomalarining turlari
Gipofiz adenomalarining turlariga quyidagilar kiradi:
- Faol (funksional): Bu adenomalar turli xil gormonlarni ishlab chiqaradi. Turli xil gormonlar ular hosil qiladigan gormonlar turiga qarab turli xil alomatlarni keltirib chiqaradi. Funksional gipofiz adenomalari quyidagi turli toifalarga boʻlinadi:
- Adrenokortikotrop gormon: Bu gormon ACTH deb ҳам ataladi.
- Oʻsish gormoni: Bu oʻsmalar somatotrop adenomalar deb ham ataladi.
- Lyuteinlashtiruvchi gormon va follikulani stimulyator gormon: Bu gormonlar gonadotropinlar deb ham ataladi. Ushbu gormonlarni ishlab chiqaradigan oʻsmalar gonadotrop adenomalar deb nomlanadi.
- Prolaktin: Bu gormonlar prolaktinoma yoki laktotrop adenomalar deb ham ataladi.
- Tireotrop gormon: Bu oʻsmalar tireotrop deb ham ataladi.
- Nofaol (norefunksional): Bu adenomalar hech qanday gormon ishlab chiqarmaydi, ular keltirib chiqaradigan tegishli alomatlar ularning oʻsishi gipofiz beziga, asab hamda miya atrofiga beradigan bosimidir.
- Makroadenomalar: Bular katta adenomalardir. Ular taxminan 1 santimetr yoki undan koʻp. Yarim dyuymdan ozgina kamroq.
- Mikroadenomalar: Bu adenomalar hajmi kichikroqdir. Ular taxminan 1 santimetrdan kam.
Oʻsma bosimi keltirib chiqaradigan alomatlar
Makroadenomalar gipofiz beziga, miyadagi nervlarga va tananing boshqa qismlariga bosim oʻtkazadi. Bosim tufayli yuzaga keladigan baʼzi alomatlarga quyidagilar kiradi:
- Bosh ogʻrigʻi
- Qovoqning osilib qolishi
- tutqanoq (talvasa)
- Koʻngil aynishi
- Qayt qilish
- Yuzda ogʻriq, shu jumladan burun yondosh boʻshliqlari (sinus) yoki quloq ogʻrigʻi
- Optik nervga tushadigan bosim tufayli yuzaga keladigan koʻz muammolari, baʼzida koʻrishning xiralashishi yoki koʻrish qobiliyatini yoʻqotish
Gormonal oʻzgarishlar tufayli yuzaga keladigan alomatlar
Makroadenomalar gipofiz bezining gormonlar ishlab chiqarish qobiliyatini yoʻqotishiga olib keladi. Bunga quyidagi alomatlar kiradi:
- Holsizlik yoki zaiflik
- Hayz siklidagi oʻzgarishlar
- Jinsiy muammolar, masalan, ereksiya muammolari yoki jinsiy aloqaga qiziqishning kamayishi
- Koʻngil aynishi
- Sovqotish hissi
- Vazn yoʻqotish yoki vazn olish
Gipofiz oʻsmalarining asoratlari
Gipofiz oʻsmalari tananing boshqa qismlariga tarqalmaydi. Ular inson salomatligiga taʼsir qilishi mumkin. Baʼzi asoratlarga quyidagilar kiradi:
- Qon shakarining yuqoriligi
- Suyak massasining yoʻqolishi (osteoporoz)
- Yuqori qon bosimi
- Koʻrish bilan bogʻliq muammolar, masalan, koʻrish qobiliyatini yoʻqotish
- Yurak muammolari
- Xotira muammolari
Hindistonda gipofiz oʻsmasini davolash narxi
Hindistonda gipofiz oʻsmalarini davolash narxi hamyonbop va yaxshiroq tibbiy yordam koʻrsatishda ragʻbatlantiruvchi hisoblanadi. Hindiston xalqaro bemorlarga juda ishonchli tarzda xizmat koʻrsatayotgan top mamlakatlar qatoriga kiradi.
Biroq, davolanishning umumiy narxi bir nechta omillarga qarab farq qilishi mumkin. Bu omillarga jarrohning malakasi, implant turi, shifoxonaning joylashuvi va boshqalar kiradi.
Xulosa
Gipofiz oʻsmalari gipofiz bezida noodatiy tarzda rivojlanadigan oʻsmalardir. Bu bez hajmi jihatidan pirog boʻlagiga oʻxshaydi. Bezning joylashgan oʻrni burun ortida, miya asosida.
Hindistonda gipofiz oʻsmalarini davolashning bir necha usullari mavjud. Oʻsmalar jarrohlik aralashuvi yordamida olib tashlanishi mumkin.
