Umumiy maʼlumot
Kraniotomiya – miyaga yoʻl ochib beradigan jarrohlik amaliyoti boʻlib, aslida bu operatsiya miyaga toʻgʻri kirishish uchun bosh suyagining bir qismini olib tashlash maqsadida bajariladi. Qolaversa, bu operatsiya Hindistondagi yetakchi neyroxirurg rahbarligida amalga oshiriladi va xuddi shu operatsiya davomida jarroh bosh suyagining olib tashlangan qismini oʻz joyiga qaytarib qoʻyadi.
Bundan tashqari, kraniotomiya murakkab va yirik operatsiya hisoblanadi. Shuningdek, bunday holat odatda miya oʻsmasi yoki bosh suyagi travmatik shikastlanishining boshqa turlarini davolash jarayonida aniqlanadi.
Kraniotomiya va kraniektomiya oʻrtasidagi farqni tushunish
Kraniotomiya ham, kraniektomiya ham miya jarrohlik amaliyotining turlari hisoblanadi, biroq ular turli xil muolajalar yordamida bajariladi.
Masalan, Hindistonda kraniotomiya – miyaga kirishish uchun bosh suyagining bir qismini olib tashlaydigan va keyin uni qayta oʻrnatadigan jarrohlik muolajasi. Boshqa tomondan, kraniektomiya – bosh suyagining bir qismini olib tashlash amaliyoti boʻlib, kraniotomiyadan farqli oʻlaroq, operatsiyadan keyin olib tashlangan bosh suyagi qismi darhol oʻz joyiga qaytarib qoʻyilmaydi. Buning oʻrniga, bosh suyagining yetishmayotgan qismini tiklash uchun keyinchalik kranioplastika deb nomlanuvchi alohida operatsiya bajariladi.
Kraniotomiya davolaydigan kasalliklarni tushunish
Kraniotomiya yordamida davolanadigan baʼzi holatlar quyidagilardan iborat:
- Oʻsma (shish)
- Qon quyqalari (tromb)
- Qon tomirlarining gʻayritabiiy toʻplami (vaskulyar malformatsiyalar)
- Chigalashgan qon tomirlari (arteriyovenoz malformatsiya)
- Bosh suyagi sinishi
- Aevrizma (arteriyaning kengayishi)
- Miyada shish yoki bosimning oshishi
- Tutqanoq (epilepsiya)
Kraniotomiya turlari
Umuman olganda, kraniotomiyaning bir nechta turlari mavjud. Kraniotomiyaning nomi jarroh miyaga kirish uchun bosh suyagining qaysi qismini olib tashlashiga qarab ataladi. Kraniotomiya jarrohligining ayrim turlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
- Frontal (peshona): Bu bosh suyagining soch chizigʻiga yaqin old qismidir.
- Temporal (chakka): Bu koʻzlar yonida va quloqning old qismida joylashgan soha.
- Parietal (tepaxona): Bosh suyagining yuqori oʻrta va yuqori orqa qismi.
- Orbitozigomatik: Bu soha koʻz kosasi va yonoqqa yaqin boʻlgan bosh suyagi qismidir.
- Retrosigmoid: Quloq ortidagi bosh suyagi qismida juda kichik kesma qilinadi.
- Suboksipital: Bu boʻyin ustidagi bosh suyagining asosiy pastki qismidir.
Kraniotomiya amaliyotini bajarish tartibi
- Har qanday kesma qilishdan oldin bemorga anesteziya (narkoz) beriladi. Bu bemorning chuqur uyqu holatida boʻlishini va muolaja davomida hech qanday ogʻriq sezmasligini taʼminlaydi.
- Jarrohlik guruhi bemorning boshi va tanasini hech qanday nuqtada bosim boʻlmaydigan qilib moslashtirishga yordam beradi.
- Kesma qilinadigan joy yaqinidagi sochni olish muolajaning ikkinchi qadamidir. Soʻngra infeksiya xavfini oldini olish va mikroblarni yoʻq qilish uchun kesma joyi zararsizlantiriladi.
- Shundan soʻng terini ochish uchun kesma qilinadi.
- Kraniotomiyaning joylashuvi bajarilishi kerak boʻlgan kraniotomiya turiga bogʻliq boʻladi.
- Keyin jarroh miyaga yoʻl ochish uchun muskullarni suradi.
- Shundan soʻng jarroh bir nechta teshiklar parmalaydi va bosh suyagining bir qismini olib tashlash uchun tibbiy arra yordamida har bir teshik oraligʻini kesib chiqadi.
- Keyinchalik, operatsiya tugagandan soʻng bosh suyagini yopish uchun oʻsha suyak boʻlagidan yana foydalanish maqsadida jarrohlik guruhi maxsus jarrohlik asbobini oʻrnatadi.
Kraniotomiya operatsiyasining afzalliklari
Foydali jihatlari va afzalliklari operatsiyaning sababi va turiga qarab farq qiladi. Operatsiyaning asosiy afzalligi uning oʻtkazilish sababi bilan bogʻliq. Kraniotomiya operatsiyasining baʼzi umumiy afzalliklari va sabablari quyidagilardan iborat:
- Oʻsmani olib tashlash
- Qon tomirlari, suyaklar yoki miya qismlarini tiklash
- Asosiy kasalliklarni davolash.
Kraniotomiya operatsiyasining xavflari
Kraniotomiya operatsiyasining baʼzi umumiy xavflari quyidagilardan iborat:
- Qon ketish
- Ogʻriq
- Gematoma (qon toʻplanishi)
- Tutqanoqlar (talvasa)
- Insult
- Koma
- Gidrotsefaliya
- Infeksiya
- Bosh ogʻrigʻi
Hindistonda kraniotomiya operatsiyasining narxi
Hindistonda kraniotomiya operatsiyasining narxi davolash sifatiga putur yetkazmagan holda hamyonbop va tejamkordir.
Hindiston tajribali va malakali jarrohlar jamlangan tibbiy davolanish markazi hisoblanadi. Hatto nufuzli kasalxonalar xodimlari ham nafaqat yaxshi tayyorgarlik koʻrgan, balki til toʻsiqlarini bartaraf etishga va ochiq muloqotni taʼminlashga yordam beradigan koʻp tillarni biladigan mutaxassislardir.
Xulosa
Kraniotomiya – miyaga yoʻl ochib beradigan jarrohlik amaliyoti boʻlib, aslida bu operatsiya miyaga toʻgʻri kirishish uchun bosh suyagining bir qismini olib tashlash maqsadida bajariladi.
Kraniotomiya ham, kraniektomiya ham miya jarrohlik amaliyotining turlari hisoblanadi, biroq ular turli xil muolajalar yordamida bajariladi. Bu yuqoridagi maqolada muhokama qilindi.
