Umumiy koʻrinish
Korpuz-kallozotomiya — epilepsiyani davolash uchun bajariladigan jarrohlik amaliyoti. Surunkali tibbiy holat boʻlgan epilepsiya kishilarga uzoq muddat davomida taʼsir qiladi va ham bolalarda, ham kattalarda takroriy tutqanoqlarga olib keladi. Odatda, bu davolash Hindistondagi eng yaxshi neyroxirurglar nazorati ostida amalga oshiriladi. Korpuz-kallozotomiya amaliyoti davomida miyaning qadoqsimon tanasi (korpuz kallozum) boʻylab kesma qilinadi. Asab tolalarining bir tutami boʻlgan qadoqsimon tana miyaning ikki yarim sharini oʻzaro bogʻlaydi va xabarlarni bir yarim shardan ikkinchisiga uzatadi. Natijada, qadoqsimon tana tutqanoq signallarining ikki yarim shar oʻrtasida u yoqdan-bu yoqqa oʻtishiga toʻsqinlik qiladi va shu tariqa tutqanoq faolligining tarqalishini cheklaydi. Ushbu jarrohlik amaliyoti kallozal kesish yoki miyani ikkiga boʻlish deb ham ataladi.
Epilepsiya jarrohligining turli xillari mavjud boʻlib, korpuz-kallozotomiya shulardan biridir. Biroq korpuz-kallozotomiya operatsiyasi faqat tutqanoqqa qarshi dorilar tutqanoqlarni samarali ravishda bostira olmagan yoki davolay olmagan taqdirdagina tavsiya etiladi. Umuman olganda, butun muolaja tajribali jarrohlar nazorati ostida bajarilib, miyaning ikki yarmini biriktiruvchi tola tutamini ehtiyotkorlik bilan kesishni oʻz ichiga oladi.
Qadoqsimon tanani ajratishning tutqanoq nazorati va miya faoliyatiga taʼsiri
Hindistonda jarrohlik yoʻli bilan ajratiladigan qadoqsimon tana signallarning miyaning bir tomonidan ikkinchi tomoniga oʻtishiga yoʻl qoʻymaydi. Tutqanoqlar ular paydo boʻlgan tomonda sodir boʻlishda davom etsa-da, endi ular qarama-qarshi tomonga tarqala olmaydi. Operatsiyadan keyin tutqanoqlar odatda unchalik kuchli boʻlmaydi, chunki ular miyaning faqat yarmiga taʼsir qiladi.
Operatsiyani Hindistonning Dehli shahridagi eng yaxshi neyroxirurgiya shifoxonasida malakali mutaxassislar nazorati ostida amalga oshirish mumkin.
Atonik tutqanoqlar uchun korpuz-kallozotomiya va uning cheklovlari
Qadoqsimon tanani jarrohlik yoʻli bilan ajratish atonik tutqanoqlardan aziyat chekadigan bemorlarni davolash uchun ishlatiladi va bu tutqanoqqa qarshi dori-darmonlarni qabul qilishga muqobil variantni taqdim etadi. Mushaklar kuchining toʻsatdan yoʻqolishiga sabab boʻluvchi atonik tutqanoqlar koʻpincha yiqilib tushish yoki yerga qulashga olib keladi. Natijada, bunday tutqanoqlar suyaklarning sinishi va bosh miya shikastlanishi kabi jarohatlar xavfini sezilarli darajada oshiradi. Qolaversa, atonik tutqanoqlar yiqituvchi xurujlar (drop attacks) deb ham ataladi.
Biroq korpuz-kallozotomiya miyaning kichik bir qismida hosil boʻladigan, ammo boshqa tomonga tarqalmaydigan qisman (fokal) tutqanoqlarni davolashda samarali emas. Aksincha, korpuz-kallozotomiya tutqanoqlar miyaning bir tomonida boshlanib, keyin tezda ikkinchi tomoniga tarqalganda koʻproq naf beradi.
Korpuz-kallozotomiyadan oldingi tashxis choralari
Neyroxirurg tutqanoqlarning aniq kelib chiqish oʻrnini aniqlash uchun jarrohlik amaliyotidan oldin baʼzi tekshiruvlarni amalga oshiradi. Bularga quyidagilar kiradi:
Elektroensefalografiya (EEG): EEG miyadagi elektr tutqanoq faoliyatini tahlil qilish uchun bajariladi.
Magnit-rezonans tomografiya (MRT): Ushbu tasvirlash texnologiyasi tutqanoqlarga sabab boʻlishi mumkin boʻlgan miyadagi tuzilmaviy oʻzgarishlarni baholashga yordam beradi.
Pozitron-emission tomografiya (PET): PET skenusi tutqanoqlar boshlanadigan miya sohalarini aniqlash imkonini beradi.
Korpuz-kallozotomiya amaliyotini oʻtkazish tartibi
- Amaliyotni boshlashdan oldingi eng birinchi qadam bemorga umumiy anesteziya berishdir, buning natijasida bemor muolaja davomida ogʻriq sezmaydi.
- Neyroxirurg kraniotomiya deb nomlanuvchi amaliyot orqali bosh suyagini ochib, miyaga kirish imkoniyatiga ega boʻladi.
- Jarrohlik maydoniga kirish uchun bosh suyagining bir qismi olib tashlanadi.
- Miyani himoya qiluvchi qattiq parda — qattiq qobiq (dura mater) boʻlagi juda ehtiyotkorlik bilan olib tashlanadi.
- Qadoqsimon tanaga kirish uchun maxsus asbob kiritiladi va mikroskop ostida toʻgʻridan-toʻgʻri tahlil qilinadi, u topilgach, qadoqsimon tana boʻylab jarrohlik kesmasi qilinadi.
- Qattiq parda oʻz joyiga qaytarib qoʻyiladi.
- Bosh suyagi suyaklarini mahkamlash va oʻz asl oʻrniga qaytarib qoʻyish uchun tikuvlar yoki qavshagichlar (staplerlar) ishlatiladi.
Korpuz-kallozotomiyaning xavflari
Korpuz-kallozotomiyaning baʼzi umumiy xavflari quyidagilardan iborat:
- Muvozanat muammolari va muvofiqlashuvning buzilishi
- Miya bir tomonida qisman tutqanoqlarning koʻpayishi
- Insult
- Infeksiya
- Miyaning shishishi
- Nutq muammosi
Hindistonda korpuz-kallozotomiya narxi
Hindistonda korpuz-kallozotomiya narxi hamyonbop va tejamkor. Hindiston tibbiy davolanish markazi hisoblanadi, u yerda xalqaro bemorlar uchun muloqot qilishni osonlashtiradigan koʻp tilli xodimlar mavjud. Hindiston ilgʻor texnologiyalarga ega boʻlgan va bu uni yanada qulayroq qiladigan yetakchi mamlakatlar qatoriga kiradi.
Bundan tashqari, davolanishning umumiy narxi shifoxonani tanlash, malakali jarrohlarning tajribasi yoki jarrohlik turi kabi turli omillarga qarab farq qiladi.
Xulosa
Korpuz-kallozotomiya — epilepsiyani davolash uchun bajariladigan jarrohlik amaliyoti. Surunkali tibbiy holat boʻlgan epilepsiya kishilarga uzoq muddat davomida taʼsir qiladi va ham bolalarda, ham kattalarda takroriy tutqanoqlarga olib keladi.
Asab tolalarining bir tutami boʻlgan qadoqsimon tana miyaning ikki yarim sharini oʻzaro bogʻlaydi va xabarlarni bir yarim shardan ikkinchisiga uzatadi.
